Η Νέα Θρησκεία.

Η «Νέα Θρησκεία» του Ντέμιεν Χερστ, η έκθεση του «τρομερού» μεσήλικα της θρυλικής γενιάς των «νέων Βρετανών καλλιτεχνών», αποκαλύπτεται αύριο στη Θεσσαλονίκη. Αν και ο σταρ της σύγχρονης τέχνης εκθέτει πρώτη φορά στην Ελλάδα και στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, δεν θα μας κάνει την τιμή να παραβρεθεί.

«Η μοίρα του ανθρώπου» κατά  τον Χερστ«Η μοίρα του ανθρώπου» κατά τον ΧερστΠάμπλουτος και από τους λίγους εικαστικούς που έχουν συμφιλιωθεί με την τεράστια οικονομική αξία της τέχνης τους, ζει ανάμεσα στο Λονδίνο και στην έπαυλή του στο Μεξικό. Οταν πηγαίνει, μάλιστα, διακοπές εκεί, έχει την υψηλή προστασία πρώην κομάντο των Βρετανικών Ειδικών Δυνάμεων (SAS). Ας μην ξεχνάμε ότι δεν έχει μόνο θαυμαστές, αλλά και φανατικούς εχθρούς. Μόνο στο Facebook έχουν εμφανιστεί αρκετά «γκρουπ» χρηστών που εκφράζουν ανοιχτά την απέχθεια και το μίσος εναντίον του, αποκαλώντας τον «απατεώνα» και «τσαρλατάνο» της τέχνης.

Οι αίθουσες του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης μοιάζουν τις τελευταίες μέρες με το εσωτερικό ενός ιδιόμορφου παρεκκλησίου. Είναι γεμάτες από τα «αλλόκοτα», θρησκευτικά σύμβολα του καλλιτέχνη. Μια πρώτη μορφή της έκθεσης είχε παρουσιαστεί το 2007 σε αγγλικανική εκκλησία του Λονδίνου, προκαλώντας ανάμεικτα ή και επιθετικά συναισθήματα.

Στο ελληνικό μουσείο οι επισκέπτες μπορούν να δουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της εικαστικής πρακτικής του καλλιτέχνη, του τρόπου που δουλεύει και της θεματολογίας του.

– Ενας σταυρός διακοσμημένος με χάπια, ως πολύτιμα υλικά που υπόσχονται, όπως και η θρησκεία, αγαλλίαση, μακαριότητα και ευτυχία περιλαμβάνεται στα εκθέματα.

– Πάνω στη δική του Αγία Τράπεζα, μια ντιζάιν μινιμαλιστική κατασκευή, έχει τοποθετήσει έναν σταυρό, μια αργυρή καρδιά διάτρητη από ξυράφια και βελόνες και τυλιγμένη με συρματόπλεγμα (αναφορά στο ακάνθινο στεφάνι), ένα χάπι, υποκατάστατο της Θείας Κοινωνίας, μια παιδική νεκροκεφαλή-πρωτόλεια μορφή του μετέπειτα έργου του «For The Love of God».

Από την έκθεση, που επιμελείται η ιστορικός τέχνης Αρτεμις Ποταμιάνου, δεν λείπουν φωτογραφίες σωμάτων με τραυματισμένα μέλη, στα σημεία εκείνα που βρίσκονταν οι πληγές του Ιησού. Ο «Μυστικός Δείπνος» με τη μορφή ενός παγκόσμιου χάρτη έχει υπογραμισμένες επάνω του 13 περιοχές του πλανήτη με πυρηνικά όπλα. Στον ίδιο έργο, κάτω από την Αμερική φιγουράρει το όνομα του Ιούδα Ισκαριώτη, ενώ κάτω από του Ισραήλ το όνομα του Ιησού Χριστού.

Οι «Δώδεκα Απόστολοι» συμβολίζονται με χάπια. «Θεωρώ ότι το χάπι «Ιούδας» σε «ρίχνει» ενώ το Ιησούς Χριστός σε «ανεβάζει»», λέει ο ίδιος. Ενώ το «Αγιο Πνεύμα» είναι η φωτογραφία ενός λευκού περιστεριού πάνω από την επιγραφή «Ο Θεός είναι ο άνεμος πίσω από τις φτερούγες σου» που ο καλλιτέχνης εντόπισε στο Μεξικό.

Μέσω της έκθεσης ο Χερστ επιχειρεί να εντοπίσει ομοιότητες ανάμεσα στη θρησκεία και την επιστήμη και να αναρωτηθεί αν η θρησκεία είναι ακόμη ένα φάρμακο, αν μπορούμε να καταπιούμε τον Ιησού σαν χάπι, αν η τέχνη είναι η νέα θρησκεία. Ακόμη κι αν ο τρόπος που προσεγγίζει αυτά τα ζητήματα δεν είναι ριζοσπαστικός, επισημαίνει απρόβλεπτα και με υπόγειο χιούμορ τη σύγκλιση τέχνης και θρησκευτικού συναισθήματος.

Ο Ντέμιεν Χερστ γνωρίζει ότι αρκετά από τα σύμβολα που χρησιμοποιεί είναι μπανάλ και κιτς. Δεν μπορεί,όμως, να τους αντισταθεί. «Δεν ξέρω αν μπορείς να αποδυναμώσεις το μυστήριό τους. Το περιστέρι, το κρανίο, η σταύρωση αντέχουν λόγω της δύναμής τους. Ακόμα και στην κιτς εκδοχή τους, αντέχουν. Είναι δύσκολο να εξηγήσεις πώς γεννιέται ένα έργο. Συνήθως είναι μια απλή ιδέα – η Θεία Ευχαριστία μοιάζει με ασπιρίνη». Μόλις το σκέφτομαι συνειδητοποιώ ότι δεν είναι τυχαίο, με αυτή την σημασία πουλούν και τις ασπιρίνες», σημειώνει στον κατάλογο της έκθεσης.

Από τα πρώτα χαρακτηριστικά έργα του, άλλωστε, το «Α Thousand Years» του 1990 με τη γυάλινη προθήκη, όπου ένα κομμένο κεφάλι αγελάδας καλύπτεται από μύγες και σκουλήκια, μέχρι τη διάσημη βιτρίνα με τον νεκρό καρχαρία στη φορμαλδεΰδη, ο εικαστικός συνδυάζει θεμελιώδη ανθρώπινα ζητήματα -τον θάνατο και την ευθραυστότητα της ύπαρξης- με την πρόκληση, την ειρωνεία και το σοκ.

info: Διάρκεια έως 31 Ιουλίου. Συνδιοργάνωση του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης με το British Council και την Paul Stolper Gallery του Λονδίνου.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s