ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΦΩΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Πήλινα λυχνάρια, γυάλινα καντήλια, κηροστάτες και κηροπήγια, πολυάγκιστρα, αλλά και ηλεκτρικοί λαμπτήρες. Σύνολο, 230 αντικείμενα, συγκεντρωμένα σε μία έκθεση που εξιστορεί τη σημασία και την εξέλιξη του τεχνητού φωτισμού, από την εποχή του Βυζαντίου έως τον 20ό αιώνα.

Λυχνάρι σε σχήμα ψαριού: αυτός ο τύπος των λυχναριών θεωρείται αιγυπτιακής προέλευσης και απαντά κυρίως κατά τους 4ο και 5ο αι. μ.Χ. (το συγκεκριμένο είναι από τη συλλογή του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου)Λυχνάρι σε σχήμα ψαριού: αυτός ο τύπος των λυχναριών θεωρείται αιγυπτιακής προέλευσης και απαντά κυρίως κατά τους 4ο και 5ο αι. μ.Χ. (το συγκεκριμένο είναι από τη συλλογή του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου)Θα πραγματοποιηθεί από τον Οκτώβριο του 2011 έως τον Ιούνιο του 2012 στο Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης, ενταγμένη στις εκδηλώσεις του ΥΠΠΟΤ «Θεσσαλονίκη, Σταυροδρόμι Πολιτισμών» και για την πραγματοποίησή της συμμετέχουν τέσσερα μουσεία και έξι εφορείες αρχαιοτήτων. Ο τίτλος της, «Μια ιστορία από φως, στο φως».

Για όποιον δύσπιστο, ωστόσο, διατηρεί τις επιφυλάξεις του ως προς τη σημασία αλλά και τη γοητεία μιας τέτοιας έκθεσης, οι διοργανωτές διευκρινίζουν ότι οι στόχοι τους δεν περιορίζονται στην προβολή της χρηστικής διάστασης του τεχνητού φωτισμού στην καθημερινή ζωή. Το φως εκπροσωπεί τα πάντα: από υλικές μέχρι πνευματικές ανάγκες. Και μπορεί να παίξει ρόλο στη διαμόρφωση των κοινωνικών συνθηκών ή σε θρησκευτικές αναζητήσεις και να εκφράσει ακόμα και μεταφυσικές ανησυχίες. Η παρακολούθηση της εξέλιξης των φωτιστικών μεθόδων μπορεί επιπλέον να οδηγήσει σε συμπεράσματα για την οικονομία ή την τεχνολογική εξέλιξη. Και όλα αυτά φιλοδοξεί να… φωτίσει το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο.

Η έκθεση έχει επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη, πόλη-σταυροδρόμι χερσαίων και θαλάσσιων δρόμων, πολιτισμών, θρησκειών και λατρευτικών δογμάτων και γι’ αυτό πρόσφορο «έδαφος» για την αφομοίωση και διάδοση τεχνολογικών καινοτομιών. Για την υλοποίησή της οι διοργανωτές έχουν εξασφαλίσει τον προσωρινό δανεισμό των έργων, από διαφορετικές συλλογές.

Η πλειονότητα των εκθεμάτων (110 καντήλια, λύχνοι, υαλωμένα κεραμικά σε σχήμα αβγού, πολυάγκιστρα, κηροστάτες και σταυροί με επίθετες θέσεις ανάρτησης λυχνιών) προέρχεται από το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης. Τα υπόλοιπα θα σταλούν: Από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης που δέχτηκε το δανεισμό 22 λύχνων. Από το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο που συνεισφέρει με ένα μεσοβυζαντινό μεταλλικό κηροπήγιο πρόθεσης. Από τέσσερις Εφορείες Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (7η, 9η, 10η και 12η), που δίνουν από έναν πήλινο λυχνούχο από τη Θάσο του 5ου-6ου αι. μ.Χ. και λυχνάρια των 3ου-13ου αι. μ.Χ., μέχρι και δύο γυάλινα καντήλια από πολυκάνδηλο (5ου-6ου αι. μ.Χ.) που εντοπίστηκαν στην ανασκαφή του Φρουρίου της Λάρισας. Και από δύο Εφορείες Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (ΙΣΤ’ και ΚΖ’) που θα δανείσουν 45 λυχνάρια της Αρχαίας Αγοράς Θεσσαλονίκης, καθώς και ένα χάλκινο σταυρό και ένα γυάλινο καντήλι από την κοιμητηριακή βασιλική του Δίου.

Στην έκθεση συμμετέχει όμως με 9 αντικείμενα και το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης του Μουσείου Μπενάκη, ενώ επιδιώκεται ο δανεισμός τριών σχετικών έργων από μουσεία του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Οσο για τα φωτιστικά μέσα των νεότερων χρόνων, προέρχονται από τη συλλογή του Λαογραφικού και Εθνολογικού Μουσείου.

Τα εκθέματα θα κατανεμηθούν ως εξής:

*Εισαγωγική Ενότητα: γίνεται μια αναδρομή στην ιστορία του τεχνητού φωτισμού, ώστε να συνδέσουν οι επισκέπτες την εποχή τους με το παρελθόν και να κατανοήσουν ότι η τεχνολογία, η οικονομία και οι υλικές και πνευματικές ανάγκες καθορίζουν τη μορφή των φωτιστικών μέσων.

*Ενότητα Ι: παρέχονται πληροφορίες για το φωτισμό στους βυζαντινούς χρόνους.

*Ενότητα ΙΙ: θέμα της είναι η σχέση του τεχνητού φωτισμού με τη θρησκεία. Καταδεικνύεται ότι τα φωτιστικά μέσα ήταν κοινή ανάγκη για τον ιουδαϊσμό, το χριστιανισμό και το μουσουλμανισμό και επισημαίνονται οι κοινές επιλογές και οι διαφοροποιήσεις των πιστών, ανάλογα με τη θρησκεία τους.

*Ενότητα ΙΙΙ: ο τεχνητός φωτισμός στα νεότερα χρόνια. Επιδιώκεται να γίνει σαφές ότι οι πραγματικές τομές στον τεχνητό φωτισμό συνέβησαν κυρίως από το 19ο αιώνα έως τις μέρες μας.

Με αφορμή την έκθεση, τον Οκτώβριο θα συνδιοργανωθεί με τη «Διεθνή Λυχνολογική Εταιρεία» συζήτηση στρογγυλης τράπεζας, στο χώρο του μουσείου, με θέμα το φωτισμό. *

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s