Φορείς, διαλυτικά και στεγνωτικά υλικά, κόλλες

Τα διαλυτικά υλικά προσδίδουν στα χρώματα και στα βερνίκια την επιθυμητή ρευστότητα, η οποία είναι απαραίτητη για να διευκολυνθεί η διάστρωση, να επιτευχθεί το επιθυμητό πάχος στρώσης και να καταστεί δυνατή ή χρήση διαφόρων εργαλείων (χρωστήρας, ψεκαστήρας, πιστόλι, κύλινδρος).

Στεγνωτικά υλικά χρησιμοποιούνται για να επιταχύνουν την ξήρανση των χρωμάτων και των βερνικιών και επιφέρουν ταχύτερη οξείδωση στα έλαια. Τα κυριότερα στεγνωτικά, είναι τα οξείδια, ή τα άλατα ορισμένων μετάλλων και διάφορες άλλες ύλες, που προέρχονται από τη σαπωνοποίηση του κολοφωνίου ή των ναφθικών οξέων. Οι κόλλες χρησιμοποιούνται κυρίως στους υδροχρωματισμούς ασβέστου, επειδή αυξάνουν την ικανότητα συγκολλήσεως των κόκκων μεταξύ τους και την πρόσφυση του υδροχρώματος στη χρωματισμένη επιφάνεια. Οι χρησιμοποιούμενες κόλλες, είναι φυσικές ή συνθετικές.

 

Ιδιότητες και χρήση των χρωμάτων

Κατά την επιλογή των χρωμάτων για την επίχρωση ενός ορισμένου δομικού στοιχείου, πρέπει να γνωρίζουμε, εκτός από την τιμή του και τις κυριότερες ιδιότητες των χρωμάτων.

Οι κυριότερες ιδιότητες των χρωμάτων και των βερνικιών είναι οι ακόλουθες

Καλυπτική ικανότητα

Ικανότητα ξήρανσης και σκλήρυνσης της σχηματιζόμενης μεμβράνης.

Ιξώδες και διαλυτότητα

Πρόσφυση

Ευκαμψία

Αντοχή έναντι της φθοράς

Αντοχή έναντι των καιρικών συνθηκών

Αντοχή έναντι του φωτός και των υπεριωδών ακτίνων

Αντοχή στις χημικές επιδράσεις

Ανακλαστική ικανότητα

Διάρκεια ζωής

 

Η χρήση των χρωμάτων, καθορίζεται από το είδος του υλικού της επιφάνειας που πρόκειται ναι χρωματιστεί και από τη σύσταση του χρώματος.

 

Φορείς χρωμάτων και βερνικιών

 

Νερό: πρέπει να είναι καθαρό και απαλλαγμένο από άλατα και χρησιμοποιείται στα υδατοδιαλυτά χρώματα.

Έλαιο του κινεζόδενδρου: προέρχεται από ξηραινόμενο έλαιο και χρησιμοποιείται στα βερνίκια ταχείας ξήρανσης (υψηλό κόστος).

Λινέλαιο: λαμβάνεται από εκχύλιση των σπόρων του λίνου. Ξηραίνεται εντός ολίγων ημερών. Η ξήρανση επιταχύνεται με τη χρήση στεγνωτικών. Αποτελεί το συνηθέστερο είδος ελαίου στην παρασκευή χρωμάτων.

Κικινέλαιο (ρετσινόλαδο): διαλύεται στην αλκοόλη και χρησιμοποιείται στα βερνίκια κυτταρίνης.

Έλαια ρητίνης: λαμβάνεται με απόσταξη του τερεβινθέλαιου ή του κολοφωνίου. Ανήκει στα κακώς ξηραινόμενα έλαια. Η χρήση τους είναι σπάνια.

Έλαια πίσσας, γαιάνθρακος, ασφαλτολίθων: αυξάνουν την ικανότητα πρόσφυσης των βερνικιών στις σιδηρές επιφάνειες.

 

Διαλυτικά υλικά

 

Τερεβινθέλαιο (νέφτι): προέρχεται από την απόσταξη του κολοφωνίου και χρησιμοποιείται σε όλα τα ελαιοχρώματα, σε φυσικές ρητίνες και στα περισσότερα συνθετικά.

White spirit: αποτελεί ένα μείγμα ελαφρών παραγώγων του πετρελαίου. Χρησιμοποιείται στα ελαιοχρώματα αντί του τερεβινθελαίου (είναι φθηνότερο).

Νάφθα: προέρχεται από την απόσταξη της πίσσας και των λιθανθράκων. Χρησιμοποιείται σε ορισμένες συνθετικές ρητίνες και στη χλωριούχο καουτσούκ.

Αλκοόλες (μεθυλική αλκοόλη ή ξυλόπνευμα και αιθυλική αλκοόλη): χρησιμοποιούνται στην παρασκευή βερνικιών με αλκοόλη και σε βερνίκια με γλυκεροφθαλικές ρητίνες.

 

Ρητίνες και γόμες


Οι ρητίνες και οι γόμες αποτελούν μαζί με τα έλαια τα κύρια συστατικά των βερνικιών. Κατά την παρασκευή ορισμένων χρωμάτων, τα βερνίκια χρησιμοποιούνται ως φορείς, εντός των οποίων διαλύονται, ή διασπείρονται οι χρωστικές ουσίες.

Η στερεοποίηση των ρητινών και των γομών γίνεται με οξείδωση ή με πολυμερισμό. Κατά τη στερεοποίηση, σχηματίζουν μεμβράνη πάνω στη χρωματισμένη επιφάνεια, της οποίας οι ιδιότητες εξαρτώνται από το είδος της ρητίνης ή της γόμας. Οι ρητίνες και ο γόμες διακρίνονται σε φυσικές και τεχνητές.

Ρητίνες και Γόμες

Φυσικές γόμες και ρητίνες

Γόμες Copal (ορυκτό): Γόμμα Μαδαγασκάρης, Γόμμα Κογκό, Γόμμα Ζανζιβάρης

Μαστίχη Χίου: διαλύεται στο τερεβινθέλαιο (νέφτι) και νάφθα

Σανδαράχη

Γομμαλάκα: Γόμμα που προέρχεται από ένα έντομο της Ινδονησίας. Διαλύεται στο οινόπνευμα και την ακετόνη. Ευρεία χρήση στην παρασκευή βερνικιών οινοπνεύματος.

Κολοφώνιο: Λαμβάνεται από τη ρητίνη κονωφόρων δένδρων. Διαλύεται στο οινόπνευμα, στο ξυλόπνευμα, στο τερεβινθέλαιο και στη νάφθα. Χρησιμοποιείται για την παρασκευή βερνικιών και ως πρώτη ύλη στην παρασκευή συνθετικών ρητινών.

Αιθυλοκυτταρίνη (αιθυλοσελουλόζη): Παρασκευάζεται από κυτταρίνη. Διαλύεται στους περισσότερους οργανικούς διαλύτες.

Οξεική κυτταρίνη (ακετοσελουλόζη): διαλύεται στους περισσότερους οργανικούς διαλύτες. Είναι υδρόφιλος.

Μεθυλοκυτταρίνη: διαλύεται μόνο στο ψυχρό νερό. Χρησιμοποιείται στην παρασκευή υδροχρωμάτων και υλικών προετοιμασίας επιφανειών (υλικά σπατουλαρίσματος).

Πίσσες και άσφαλτοι: χρησιμοποιούνται στην παρασκευή μαύρων βερνικιών και αντισκωρικών χρωμάτων.

Πολυστυρόλες: έχουν μεγάλη καλυπτική ικανότητα και χρησιμοποιούνται στην παρασκευή των βερνικιών.

Ακρυλικές ρητίνες: παρουσιάζουν μεγάλη αντοχή στις καιρικές επιδράσεις, υψηλή πρόσφυση επί του σιδήρου και του αλουμινίου, μεγάλη διαφάνεια και χρησιμοποιούνται στα βερνίκια.

Χλωριούχο καουτσούκ: παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στις χημικές επιδράσεις. Είναι πολύ κατάλληλο για επιχρώσεις επιφανειών από τσιμέντο και σίδηρο.

Τεχνητές ρητίνες

Ρητίνες φορμόλης (φορμαλδεΰδης): αναμειγνυόμενες με φυτικές ρητίνες (κυρίως με κολοφώνιο), με λινέλαιο ή με τερεβινθέλαιο δίνουν πολλά είδη υλικών, τα οποία διαλύονται μόνο στα έλαια. Χρησιμοποιούνται στην παρασκευή βερνικιών και χρωμάτων, κυρίως σε εξωτερικές επιφάνειες, λόγω της αντοχής τους στις καιρικές συνθήκες και στην ταχεία ξήρανση.

Ρητίνες φαινόλης (φαινοπλάστης): αναμειγνυόμενες με φυτικές ρητίνες (κυρίως με κολοφώνιο), με λινέλαιο ή με τερεβινθέλαιο δίνουν πολλά είδη υλικών, τα οποία διαλύονται μόνο στα έλαια. Χρησιμοποιούνται στην παρασκευή βερνικιών και χρωμάτων, κυρίως σε εξωτερικές επιφάνειες, λόγω της αντοχής τους στις καιρικές συνθήκες και στην ταχεία ξήρανση.

Ρητίνες φορμόλης – ουρίας (αμινοπλάστες): διαλύονται στο οινόπνευμα και στους υδρογονάνθρακες. Τα παρασκευαζόμενα βερνίκια είναι άχρωμα και ανθεκτικά στο φως. Η σχηματιζόμενη μεμβράνη επί της χρωματιζόμενης επιφάνειας, έχει μεγάλη σκληρότητα.

Γλυκεροφθαλικές ρητίνες: αντέχουν στις καιρικές συνθήκες, ξεραίνονται ταχύτατα και δίνουν μία μεμβράνη σκληρή και υψηλής αντοχής. Χρησιμοποιούνται στην παρασκευή χρωμάτων και βερνικιών.

Χρώματα και χρωστικές

Χρώματα

titanium(IV) oxide

Image via Wikipedia

Χρώμα, ονομάζεται κάθε υγρό που περιέχει μία χρωστική ουσία, διαλυμένη. Τα κύρια συστατικά των χρωμάτων και των βερνικιών, διακρίνονται σε φορείς, χρωστικές ύλες, ρητίνες και σε διαλυτικά και στεγανωτικά υλικά.

Οι φορείς είναι τα βασικά υλικά των χρωμάτων και των βερνικιών, τα οποία καθιστούν δυνατή την ομοιόμορφη κατανομή των χρωστικών ουσιών και των ρητινών. Περαιτέρω, βοηθούν στην προσκόλληση των μορίων των χρωστικών ουσιών και των ρητινών στην επιφάνεια βαφής.

Οι χρωστικές ουσίες, οι οποίες αποτελούν το σώμα του χρώματος, δίνουν τους διάφορους χρωματισμούς στις βαφόμενες επιφάνειες και βρίσκονται διαλυμένες μέσα στον υγρό φορέα.

Οι ρητίνες αποτελούν το σώμα των βερνικιών.

Τα διαλυτικά υλικά, χρησιμοποιούνται στα χρώματα και στα βερνίκια για να δώσουν την επιθυμητή πυκνότητα, ώστε να διευκολύνεται η καλή εφαρμογή τους.

Τα στεγανωτικά ρυθμίζουν το χρόνο στερεοποιήσεως των χρωμάτων και των βερνικιών. Η στερεοποίηση των χρωμάτων και των βερνικιών, που χρησιμοποιούνται στα δομικά έργα, γίνεται διά της έκθεσής τους στον ατμοσφαιρικό αέρα. Μετά την εξάτμιση του διαλύτη ή την οξείδωση του ελαίου ή των ρητινών, ακολουθεί σκλήρυνση. Μετά την σκλήρυνση, δεν είναι δυνατή η επαναφορά τους στην υγρή κατάσταση. Τα χρώματα χρησιμοποιούνται στα δομικά έργα, για την προστασία από τη διάβρωση των δομικών έργων, για λόγους διακόσμησης και αισθητικής, αλλά και για λόγους υγιεινής. Από τον συνδυασμό των παραπάνω, γίνεται και η εκλογή του χρώματος βαφής μίας επιφάνειας.

Χρωστικές ουσίες:

Οι χρωστικές ουσίες πρέπει ναι έχουν τις παρακάτω ιδιότητες:

Λεπτότητα κόκκων, για να επιτυγχάνεται η ομοιόμορφη κατανομή

Σταθερότητα χρωματισμού προ της χρήσεως

Μεγάλη καλυπτική ικανότητα, δηλαδή, ικανότητα κάλυψης όσο το δυνατόν μεγαλύτερης επιφάνειας, με την αυτή ποσότητα του χρώματος

Ανθεκτικότητα έναντι της θερμότητας

Χημική αδράνεια έναντι του υλικού πάνω στο οποίο θα γίνει η επίχρωση

Οι χρωστικές ουσίες διακρίνονται ως προς την προέλευση, σε φυσικές και συνθετικές, ως προς τον χρωματισμό και ως προς τη χημική συμπεριφορά, έναντι του υλικού της προς βαφή επιφάνειας.

Είδη χρωστικών ουσιών:

Λευκές χρωστικές

Ανθρακικό ασβέστιο CaCO3 (ασβέστης, κιμωλία): Η προέλευσή του μπορεί να είναι είτε φυσική είτε τεχνητή και χρησιμοποιείται ως πλαστικοποιητική ύλη (κάνει το χρώμα παχύ).

Βασικός ανθρακικός μόλυβδος 2PbCO3Pb(OH)2 (λευκό του μολύβδου, στουπέτσι): είναι πολύ σταθερή χρωστική στις εξωτερικές επιδράσεις. Προσβάλλεται από το υδρόθειο (H2S) και είναι δηλητηριώδες. Κατά τη χρήση πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις γι’ αυτό χρησιμοποιείται σπάνια.

Οξείδιο του ψευδαργύρου  ZnO (λευκό του ψευδαργύρου, τσίγκος): έχει τεχνητή προέλευση και χρησιμοποιείται κυρίως σε εσωτερικές επιχρώσεις.

Λιθοπόνιο (βαρύς τσίγκος) (μίγμα με τη συνήθη σύνθεση 60% BaSO4, 30% ZnSO4, 2% ZnO και  2% BaCO3): παρουσιάζει μεγάλη καλυπτική ικανότητα και αυξάνει την ταχύτητα στεγνώματος. Χρησιμοποιείται στα χρώματα και τα βερνίκια.

Διοξείδιο του τιτανίου TiO2 (λευκό του τιτανίου): διαθέτει μεγάλη καλυπτική ικανότητα

Ερυθρές χρωστικές

Επιτετροξείδιο του μολύβδου Pb3O4(μίνιο): Το μίνιο σε σκόνη είναι δηλητηριώδες, μετά την ανάμειξη με λινέλαιο, χάνει την τοξικότητα (σαπωνοποιείται). Προσβάλλεται από το H2S και μαυρίζει. Με τη βοήθειά του παρασκευάζονται αντισκωριακά χρώματα.

Άλατα του υδραργύρου (κινάβαρι και βερμιγιόν): χρησιμοποιούνται για διακοσμήσεις και κοστίζουν πολύ

Βαθύ ερυθρό (κινάβαρι)

Ανοικτό ερυθρό (βερμιγιόν)

Μίνιο του σιδήρου: Αποτελεί φυσική χρωστική και παρασκευάζεται από τα οξείδια του αιματίτη και του λειμωνίτη.

Ερυθρές ώχρες: Παρασκευάζονται από διάφορα ορυκτά.

Κίτρινες χρωστικές

Κίτρινο του χρωμίου: Παρασκευάζεται από άλατα του χρωμίου και ενός μετάλλου (π.χ. σίδηρος, μόλυβδος, ψευδάργυρος, κ.λ.π.). Ανάλογα προς το μέταλλο ποικίλλει ο τόνος του χρωματισμού από ανοικτό κίτρινο έως πορτοκαλί.

Κίτρινες ώχρες: Ανήκουν στις φυσικές χρωστικές και παρασκευάζονται από άργιλο και οξείδια του σιδήρου. Έχουν σταθερό χρωματισμό.

Κυανές χρωστικές

Άλατα του χαλκού και του κοβαλτίου:

Κυανό του Βερολίνου: Παρασκευάζεται από σιδηροκυανικούχο σίδηρο.

Πράσινες χρωστικές

Άλατα του χαλκού (πράσινο του Schweinfurt): Τα άλατά του είναι ισχυρά δηλητήρια. Χρησιμοποιούνται στα χρώματα υποθαλασσίων κατασκευών, γιατί δεν επιτρέπει την ανάπτυξη μικροοργανισμών.

Άλατα του χρωμίου:

Φαιές χρωστικές

Αργιλικές γαίες (π.χ. χώμα της Σιένα, φαιά ώχρα κ.λ.π.):

Μαύρες χρωστικές

Αιθάλη (φούμο, καπνιά): Ανάλογα με την προέλευση διακρίνεται σε αιθάλη ρητίνης, πίσσας και ασετυλίνης.

Γραφίτης: Χρησιμοποιείται στην παρασκευή αντισκωριακών χρωμάτων.

Πίσσα: Χρησιμοποιείται στην παρασκευή χρωμάτων και βερνικιών.

Χρώμα και διάθεση

Αναμφίβολα τα χρώματα που μας περιβάλλουν ασκούν σημαντική επίδραση στις ψυχοκινητικές και διανοητικές μας λειτουργίες.

Κόκκινο: αυξάνει την πίεση του αίματος, τους χτύπους της καρδιάς και προκαλεί έντονα συναισθήματα πάθους και ερωτισμού. Ανοίγει την όρεξη… ΄Aριστη επιλογή για εστιατόρια και τραπεζαρίες.

Πορτοκαλί: δημιουργεί αίσθηση ζεστασιάς στο χώρο, φιλική και φιλόξενη. Δοκιμάστε το σε καθιστικά δωμάτια.

Κίτρινο: έχει τη δύναμη να συγκεντρώνει το βλέμμα και προκαλεί χαρούμενα συναισθήματα. Το πολύ έντονο κίτρινο προκαλεί ανησυχία σε βρέφη, παιδιά και ηλικιωμένους.

Πράσινο: το χρώμα της ανάπαυσης. Ανοιχτές αποχρώσεις του είναι ιδανικές για υπνοδωμάτια αλλά και καθιστικά. Πιό έντονες αποχρώσεις για μπάνια και κουζίνες. Πολύ συνηθισμένο σε νοσοκομεία, σχολεία και χώρους εργασίας.

Μπλε: χαλαρώνει, ηρεμεί και νανουρίζει. Ιδανικό για υπνοδωμάτια. Μειώνει την όρεξη. Πολύ καλή ιδέα για την τραπεζαρία σας … αν είστε σε δίαιτα.

Μωβ: χρώμα που αποσπά την προσοχή των παιδιών. Δεν αρέσει πολύ, αντίθετα με τις αποχρώσεις του ροζ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε όλους τους χώρους, παιδικά δωμάτια, χώρους παιχνιδιού ακόμη και τραπεζαρίες.

 

Οικολογικά χρώματα και χρώματα ήπιας χημείας

Persian Cheese VS. McDonald's Tomato Sauce

Οικολογικά χρώματα και χρώματα ήπιας χημείας

Πριν από μερικά μόλις χρόνια, η αναζήτηση οικολογικών χρωμάτων στην ελληνική αγορά ήταν πραγματικά μια ουτοπία. Τα κεντρικά χρωματοπωλεία αγνοούσαν και την ύπαρξή τους, οι μεγάλες ξένες εταιρείες κατασκευής χρωμάτων δεν εισήγαγαν οικολογικά χρώματα στην Ελλάδα, ελλείψει ζήτησης (παρότι στην Ευρώπη παράγονται μαζικά τα τελευταία 20 χρόνια) και στις μία – δύο εξαιρέσεις που υπήρχαν, το κόστος ήταν κυριολεκτικά απαγορευτικό.

Το πρόβλημα το αντιμετώπισα και ο ίδιος, πριν από αρκετά χρόνια, όταν εκτός από σπίτια πελατών του γραφείου μου, θέλησα να βάψω και το δικό μου σπίτι. Η μόνη λύση που βρήκα ήταν να κάνω εγώ ο ίδιος εισαγωγή οικολογικών χρωμάτων και μάλιστα από την Κύπρο, από την εξαιρετικής ποιότητας εταιρεία ΒΙΟΧΡΩΜ, που διευθύνει ο Δώρος Θεοδώρου.

Σήμερα, ευτυχώς τα πράγματα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο και όχι μόνο γίνεται μαζική εισαγωγή ποιοτικών ευρωπαϊκών οικολογικών χρωμάτων, αλλά και αρκετές ελληνικές βιομηχανίες χρωμάτων παράγουν πολύ καλής ποιότητας χρώματα ήπιας χημίας.

Γιατί ουσιαστικά, οικολογικό χρώμα σημαίνει το χρώμα που φτιάχνεται κατά 100% με φυσικά συστατικά. Όμως αυτό έχει ένα πολύ υψηλό (προς το παρόν, ελπίζω!) κόστος. Ενώ το χρώμα ήπιας χημείας φιλικό προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο, είναι ένα χρώμα που χρησιμοποιεί ήπιας σύστασης χημικά πρόσθετα.

Και τα μεν και τα δε, οφείλουν να ανταποκρίνονται στην εξής λογική:

Α) Να  έχουν μικρή κατανάλωση ενέργειας κατά την παραγωγή τους.

Τα ανόργανα χρώματα χρειάζονται πολύ λιγότερη ενέργεια για την κατασκευή τους, σε σχέση με τα χρώματα με οργανικό συνδετικό υλικό.

Β) Να έχουν περιορισμένη εκπομπή ρύπων.

Και κατά την παραγωγή τους αλλά και κατά την εφαρμογή τους και μάλιστα για χρόνια μετά να έχουν χαμηλή εκπομπή ρύπων.

Γ) Ανακύκλωση και διάθεση των αποβλήτων.

Τα χρώματα που παράγονται με βάση τα πετροχημικά συστατικά (ακρυλικά, βινυλικά, πλαστικά) δημιουργούν σημαντική ποσότητα αποβλήτων. Το νερό, μάλιστα, που χρησιμοποιείται στα εργοστάσια παραγωγής τους έχει τόσο πολύ υψηλό κόστος ανακύκλωσης που γίνεται ασύμφορο και έτσι το μολυσμένο νερό διοχετεύεται στο περιβάλλον και το μολύνει.

Δ) Διοξείδιο του άνθρακα.

Δημιουργούνται πολύ μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα κατά την παραγωγή των χημικών χρωμάτων.

Ε) Πιστοποιήσεις ποιότητας.

Με πιστοποιητικά ISO 14001, που πιστοποιεί την οικολογική ιδιότητα των προϊόντων και τη διαδικασία παραγωγής τους και ISO 5001, το πιο απαιτητικό δίπλωμα που συμπεριλαμβάνει και τον τομέα έρευνας και εξέλιξης της βιομηχανίας χρωμάτων.

Πιο συγκεκριμένα σε ποιότητες όλα αυτά μεταφράζονται με το πιο κάτω Παράδειγμα:

Εάν είχαμε ένα σπίτι 200 τ.μ. και το βάφαμε με οικολογικά χρώματα, θα είχαμε:

  • Εξοικονόμηση ενέργειας 3.350 KWh!
  • 80 Mio/m³ λιγότερους ρύπους!
  • 100.000 lt (λίτρα) λιγότερο ακάθαρτο νερό!
  • 170 lt λιγότερα στερεά απόβλητα!
  • 560 Kg λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα!

Χρώματα και Χρώματα.

Το χρώμα ξεκινά από τη φύση!

Η φύση είναι αυτή που μας χαρίζει απλόχερα χιλιάδες χρώματα και αποχρώσεις, παιχνίδια όλα, ουσιαστικά του φωτός και πηγή έμπνευσης για δημιουργία και προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη. Και παρ’ ότι οι χρωματικές προτιμήσεις και παραδόσεις της ανθρωπότητας συχνά αλλάζουν μέσα στους αιώνες ο ρόλος των χρωμάτων είναι και θα παραμείνει πρωταγωνιστικός και η εσωτερική, κρυμμένη σημασία τους θα εξακολουθήσει να κυριαρχεί και να αιχμαλωτίζει τις ζωές μας.

Δυστυχώς, όμως πολύ λίγοι από εμάς το συνειδητοποιούμε.

Στην ταπεινή καθημερινότητά μας βομβαρδιζόμαστε διαρκώς με χρώματα, αλλά οι περισσότεροι από εμάς έχουμε χάσει την επαφή με τη σημασία τους. Η επίδρασή τους επάνω μας πολύπλευρη. Το σώμα μας ενεργοποιείται και ερεθίζεται από ορισμένα χρώματα, ενώ με άλλα ηρεμεί και ησυχάζει.

Τα χρώματα επίσης μπορούν να θεραπεύσουν ή αντίθετα να γίνουν επιβλαβή. Η υγεία των εσωτερικών μας οργάνων, η κυκλοφορία του αίματος, το νευρικό, λεμφικό και ενδοκρινικό μας σύστημα, όλες οι λειτουργίες του οργανισμού μας μεταβάλλονται διαρκώς κάτω από την επίδραση των χρωμάτων, τα οποία μας περιβάλλουν και στα οποία εκτιθέμεθα.

Το ίδιο συμβαίνει και στο πνευματικό και συναισθηματικό επίπεδο.

Η ανθρωπότητα, από νωρίς κατανόησε ότι τα χρώματα είναι μία από τις γλώσσες της ψυχής, γι’ αυτό και βλέπουμε ότι όλοι οι μεγάλοι ανθρώπινοι πολιτισμοί «μίλησαν» και με τα χρώματα και τους συμβολισμούς που περιέχουν. Όμως σιγά σιγά και με την έλευση της κοινωνίας της υπερκατανάλωσης και τον πολιτισμό της χωρίς όρια ανάπτυξης αυτή η γνώση φαίνεται ότι ξεχάστηκε.

Κι είναι πραγματικά απίστευτο (το ίδιο απίστευτο για τον υποτιθέμενα σύγχρονο άνθρωπο που αγνοεί ότι ο ήλιος δεν ανατέλλει απ’ την ανατολή παρά μόνο δύο ουσιαστικά φορές το χρόνο!), το ότι πριν από 100 ή 200 ένας ευρωπαίος γνώριζε ποια χρώματα να χρησιμοποιήσει στο σπίτι του κι εμείς σήμερα, στο 2004 το αγνοούμε. Το ίδιο απίστευτη είναι και η σημερινή άγνοια για τις αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην υγεία των χρηστών ενός δομημένου χώρου η χρήση τοξικών και επικίνδυνων χρωμάτων…

«Χρώματα» και Χρώματα

Βάφουμε πρώτα και κύρια για να προστατεύσουμε μια επιφάνεια, έναν τοίχο, μια οροφή, ένα κούφωμα, ένα έπιπλο από τη φθορά του χρόνου, την οξείδωση ή την προσβολή του από μύκητες, ακάρια, έντομα κ.λ.π.

Κι έπειτα, φυσικά (και αν διαθέτουμε γνώση!) για να δώσουμε, μέσω της εκλογής μιας χρωματικής παλέτας, ζωή, κίνηση, ηρεμία ή οτιδήποτε άλλο θελήσουμε στην προσωπική μας ζωή.

Βάφουμε, όμως με τι;

Τα συνηθισμένα, χημικά χρώματα περιέχουν δεκάδες ουσίες επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία. Βαρέα μέταλλα ή πτητικές ενώσεις που ευθύνονται – σε σημαντικό βαθμό – για σοβαρά προβλήματα  υγείας, στον εσωτερικό χώρο ενός κτηρίου. Η συνεισφορά τους στο λεγόμενο σύνδρομο του άρρωστου κτηρίου είναι σημαντική (SICK BUILDING SYNDROM).

Τολουόλιο, βενζόλιο, τριμεθυλοβενζόλιο, ναφθαλένιο, αλιφατικοί διαλύτες, ακετόνη, δωδεκανικά οξέα και δεκάδες άλλες πτητικές οργανικές ενώσεις, μεταξύ των οποίων και η φορμαλδεϋδη, που ενοχοποιείται σήμερα, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, ακόμη και για περιπτώσεις καρκίνου…

Το όριο υγεία που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τους εσωτερικούς ρύπους (0,1 p.p.m. – 120 mg/m³) έχει αποδειχθεί σε δεκάδες μετρήσεις που έχουν γίνει στην Ελλάδα ότι ειδικά στα δημόσια κτήρια, έχει καταστρατηγηθεί με τιμές 5 έως και 10 φορές πιο αυξημένες.

Και δυστυχώς στην Ελλάδα του 2004 κανένας δεν ενδιαφέρεται να προστατεύσει τους πολίτες από τα τοξικά οικοδομικά υλικά (κι ας μη μιλήσουμε καλύτερα για το τι γίνεται με τον αμίαντο…)